Wakker worden in de wereld van Poetin


Kon u net als ik ook niet geloven dat de Russen op aandrang van Poetin Oekraïne daadwerkelijk zouden binnenvallen en de VS bij monde van president Joe Biden en de Britten bij monde van premier Boris Johnson toch gelijk kregen met hun waarschuwing. Ik dacht net als Maarten van Rossem, dat dit nooit zo’n vaart kon lopen in het vertrouwen dat als het er op aan komt, zoals bij de Cuba-crisis in 1962 ten tijde van president John F. Kennedy en president Nikolaj Chroetsjov, er altijd nog een paar naaste medewerkers zijn, die hun gezonde verstand gebruiken.

Nu de dreigende taal nu toch is omgezet in daden en Poetin zijn ware gezicht[1] heeft laten zien vooral ook in zijn begeleide speech met zijn ‘historische verantwoording’, waarin hij o.a. zei dat het hele Oekraïne een historische vergissing is, ben ik opnieuw mijn e-mails met berichten uit de media aan het herlezen en schrok van een kop uit 2018 die al de noodkreet uitriep om Poetin te stoppen.

Nog meer schrok ik toen ik berichten van Xander-nieuws herlas, n.a.v. gesprekken die ik mij herinner met een vriend op een hotelkamer in Berlijn uit die tijd, over o.a. de vraag of ‘de Russen’ medeverantwoordelijk waren over neerhalen van MH-17 in 2014?

Een greep citaten uit headers Xander Nieuws van 2016-2018

  • “Oekraïne probeert opnieuw namens NAVO oorlog met Rusland”
  • “Trumps vijanden proberen in Oekraïne alsnog oorlog met Rusland te forceren. Westerse globalisten saboteren Trump met hulp aan Al-Qaeda, NAVO troepen in Oost Europa, en escalatie Oekraïne – Brussel wil Rusland de schuld te geven van toekomstige financiële, economische en politieke instorting EU.”
  • ‘Aanhoudende oorlog Oekraïne wordt voorwendsel voor NAVO aanval op Rusland’
  • ‘VS en EU lokken met anti-Russische koers preventieve nucleaire aanval uit’ – Oekraïense premier Gorysman
  • ‘Oekraïne stevent in Zee van Azov af op oorlog met Rusland’
  • ‘Verenigde Staten lijken maar op één ding uit te zijn: een gewapend conflict’
  • “Een Oekraïens patrouilleschip in de Zee van Azov. Amerika overweegt serieus om het regime in Kiev moderne raketten te leveren om Russische schepen aan te vallen.” 18 sept. 2018

Analist Eric Zuesse schrijft voor The Strategic Culture Foundation op 8 oktober 2018: “de aanhoudende oorlog die het door het Westen gesteunde fascistische neonazi-regime van Oekraïne voert tegen de Russisch sprekende bevolking in het oosten van het land dreigt het voorwendsel te worden voor een Amerikaanse / NAVO aanval op Rusland. Aanvankelijk was de Derde Wereldoorlog tegen Rusland gepland om in Syrië te beginnen, maar nadat Rusland en Syrië de controle over het laatste door de jihadisten beheerste gebied onlangs aan NAVO lid Turkije overgaven, is de focus van de plannenmakers in Washington en Brussel noodgedwongen verschoven naar Oekraïne, dat door de Amerikaanse regering feitelijk als NAVO lid wordt behandeld.”

Een vijfde kolonne in Nederland

Propaganda en desinformatie van een website wiens weblinks naar hun bronnen allemaal te herleiden zijn naar rechts-radicale organisaties, waaronder ook De Blauwe Tijger van uitgever en filosoof Tom Zwitser, opgegroeid in de Vergadering van Gelovigen, die zich rond 2010 bekeerde tot het katholicisme en vroeger uitgever was van Catholica, een tijdschrift dat zich inzette voor een traditioneel katholicisme. Rietveld: “Vanaf het begin hoort hij bij de entourage van Baudet, die hij ‘een vriend’ noemt. Hij zegt de revolutie van Forum te willen steunen. Net als Baudet is Zwitser vol lof voor autocratische leiders als Poetin en Orbán.” Met geld van investeerders bouwt Zwitzer ook een eigen Blue Tiger Studio om talkshows op te nemen en zijn “bijna dertigduizend YouTube-abonnees een potpourri van complotten voorschotelt,” inclusief die van de QAnon-samenzwering. Zijn ambitie is om het meest toonaangevende tv-kanaal van Nederland te maken, om de NPO aan te kunnen. “Voortdurend benadrukt Zwitser dat de elite uit is op de vernietiging van het volk. De onderliggende suggestie: de samenleving stevent af op een uiterst donkere periode, van revolutie en bloedvergieten.” De uitgeverij lijkt dicht tegen extreemrechts aan te zitten, dus zelfs het gebruik van geweld goedkeurt, dat de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid de organisatie van Zwitser in oktober 2020 met naam en toenaam opneemt in het Dreigingsbeleid Terrorisme Nederland als een ‘doorgeefluik van antioverheidspropaganda, nepnieuws en complottheorieën.
Bronnen die ook de voedingsbodem zijn voor het rechts conservatieve gedachtegoed en de ideologie van Thierry Baudet en andere (kamer)leden van Forum voor Democratie. Baudet noemt De Blauwe Tijger onderdeel van de ‘nieuwe zuil’ rond Forum voor Democratie.

Voor wie het boek Nieuwe Kruisvaarders van Sander Rietveld gelezen heeft of mijn blog daarover, is het geen wonder dat Baudet nu inzake de inval van Poetin in Oekraïne opnieuw een afwijkend standpunt inneemt, en God verhoede ook in ons land toe lijkt te werken naar een vergelijkbare revolte als die van de Russen, wiens financiële arm en tentakels overal in het ‘vijandige’ Westen worden waargenomen.
Ik lees dat boek en al die oude berichten van Xander Nieuws in mijn mailbox nu na 22 februari met uitpuilende ogen! Ik kom daardoor tot het besef dat we eigenlijk al veel langer in feite in een oorlog met Rusland van Poetin verwikkeld zijn. Ook de strijd om het Associatieverdrag en het referendum daarover in NL komt daardoor in een ander daglicht te staan.
Ik had het nodig om de feiten op een rijtje te zetten, me realiserend dat toen dat de ophef rond dat referendum speelde in april 2016 ik 2x kort achter elkaar op afstand in Israël was als reisbegeleider en feitelijk mijn stem toen niet kon uitbrengen. Zie mijn bijlage De verweven historie van Rusland en Oekraïne:

Ik moest dus terugdenken aan dat boek van Sander Rietveld van vorig jaar, waarin hij als onderzoeksjournalist van de BNN/Vara vooral ook de geldstromen volgde en m.i. heel scherp het ware gezicht van Poetin in beeld brengt evenals de aantrekkingskracht die het heeft op ‘orthodoxe christenen’, waarvan ik ook zelf inmiddels helaas te vaak getuige ben geweest. In hoofdstuk 14 schrijft hij bijv. hoe de mensenrechtenorganisatie World Congres of Families (drijvende kracht achter de export van homofobie door christelijk rechts in de VS) gekaapt is door de Russen, door bijv. aartspriester Smirnov van de Commissie voor Familiezaken van de Russisch-orthodoxe kerk, een extreem conservatieve figuur die democratie ‘een vergissing’ noemt. Hij was een van de sprekers op het WCF-congres in Madrid in 2011. Die conservatieve elite van de Orthodoxe kerk krijgt omstreeks die tijd de wind in de zeilen, als Poetin 2012 president Dmitri Medvedev opvolgt en keihard optreedt tegen hevige burgerprotesten en demonstranten, die na de frauduleuze verkiezingen de straat opgingen en de resterende onafhankelijke media in het gareel bracht én voor zijn ‘nieuwe verhaal’ de banden met de Russische-orthodoxe kerk aanhaalt.

Citaat uit Nieuwe Kruisvaarders: Poetin: redder der wereld

“Poetin had de kerkleider nodig om zijn politieke keuzes te sanctioneren. Hij kiest namelijk [als de autocraat die hij is, gevormd door zijn KGB-verleden] een harde koers, zoals onder Nicolaas I (1796-1855), de ‘IJzeren tsaar’, die Rusland in de 19e eeuw leidde onder het motto ‘Orthodoxie, Autocratie en Nationalisme’. In zo’n nationalistisch verhaal is een buitenlandse vijand nodig, [een Wij versus Zij] waarop Poetin de Amerikaanse regering beschuldigde protesten tegen zijn regime aan te wakkeren. Zijn weerzin richtte zich toen vooral op Hillary Clinton, de minister van Buitenlandse zaken, die Poetin scherp bekritiseert.“ En we ons dus moeten afvragen – en ook gedaan is – hoever de inmenging van de Russen (middels vooral zgn. trollen) is gegaan, in de poging haar gang naar het Witte Huis te dwarsbomen.
“Om zich tegen het Westen af te zetten, opent het Kremlin de aanval op de lhbt-gemeenschap. Gelijke rechten voor homo’s zijn hét symbool van westerse decadentie. Met steun van de Russisch-orthodoxe kerk en haar nadruk op traditionele waarden maakt Poetin van zijn strijd tegen het Westen een heilige oorlog [een kruistocht]’. Zijn tegenstanders, die Rusland willen veranderen in een democratische rechtsstaat naar westers model, zijn ‘seksueel misvormd’, laat hij bondskanselier Merkel weten tijdens een bezoek aan Rusland… Het Westen propageert homorechten om het aantal Russische geboortes te ondermijnen en zo het Russische volk te verzwakken, beweert oud-KGB-agent Vladimir Yakoenin, vriend en vertrouweling van Poetin, en financier van het WCF. ‘We zien dat veel Euro-Atlantische landen hun wortels verwerpen, ook de christelijke waarden die de basis vormen van de westerse samenleving,’ aldus Poetin zelf in 2013. ‘Ze voeren een beleid waarin grote families gelijk worden gesteld aan homoseksuele partnerschappen, geloof in God aan geloof in Satan.” En dat is niet bij woorden gebleven. In 2013 neemt de Doema unaniem de beruchte ‘antihomo-wet’ aan. Conservatieve actiegroepen in westerse landen prijzen Moskou als bolwerk van traditionele waarden. De leider van het WCF noemt de Russen ‘de christelijke redders van de wereld.’
“Een jaar later, in 2014, bereiken de verhoudingen tussen de Russen en het Westen een dramatische dieptepunt. De invasie van Oekraïne, de annexatie van de Krim en het neerschieten van de MH17 doen de herinneringen aan de Koude Oorlog herleven. De internationale orde schudt op zijn grondvesten. Maar opnieuw krijgt Poetin bijval. Midden in die ijzige periode van Russisch autoritarianisme en agressie kan hij nog altijd rekenen op de steun van zijn conservatief-christelijke bewonderaars.”
Toen echter bleek, dat Alexey Komov, de Russische vertegenwoordiger van het WCF, hun congres naar het Kremlin wist te halen als wapen in de strijd tegen liberale invloeden, kwam er een kink in kabel. Geldschieters Vladimir Yakoenin en de Orthodoxe oligarch Kontantin Malofeev[2], twee Kremlin-vazallen, komen op de sanctielijst te staan als financiers van de separatisten in de oorlog tegen Oekraïne. “Vooral Malofeev heeft zeer nauwe banden met de pro-Russische milities. Een van de verdachten in de MH17-zaak bijv. is zijn voormalige hoofd beveiliging.” Als gevolg daarvan wil het WCF de conferentie afzeggen. Komov en zijn geldschieters gaan toch door met het congres, maar onder een andere naam: International Family Forum.[3] Rietveld concludeert: “Net als de communisten zo’n honderd jaar eerder bouwt Moskou geduldig aan een netwerk van fellowtravellers in andere landen. Deze nuttige idioten zijn nu geen linkse radicalen, maar rechtse nationalisten.”

Rietveld: “Vooraanstaande Kremlinwatchers hebben Poetin omschreven als de ultieme machiavellist, een cynische realpolitiker die alleen uit is op macht en geld, zonder ook maar enig belang te hechten aan spirituele waarden. Veel aannemelijker is dat Poetin de christelijk-nationalistische mythe gebruikt als samenbindend verhaal. Als instrument om het volk te verenigen. Of wellicht als een soort ideologische dekmantel om zijn machtshonger en geldzucht aan het oog te onttrekken. En dat lijkt te werken.” Door zichzelf als een gelovig christen te verkopen.
“In zijn autobiografie[4] vertelt Poetin dat zijn moeder hem stiekem liet dopen, zijn vader was partijlid en mocht er niets van weten. Vele jaren later, toen Poetin op het punt stond een reis naar Israël te maken, zou zijn moeder hem zijn doopkruis in zijn hand hebben gedrukt om het in het Heilige Land te laten zegenen. Over hetzelfde doopkruis zegt Poetin later dat het op miraculeuze wijze gespaard bleef toen zijn datsja door een brand in de as werd gelegd. Toen hij dat verhaal aan de president George W. Bush vertelde, een vroom christen, kon Poetin niet meer stuk. “Ik heb in zijn ziel gekeken,’ zei Bush zonder een spoor van wantrouwen, terwijl dat wel op zijn plaats was geweest. Als KGB-agent had Poetin in de Sovjettijd trouw moeten zweren aan het atheïsme. Toen het communisme instortte, bekeerden KGB’ers en partijbonzen zich en masse tot de Russisch-orthodoxe kerk, zo ook Poetin. Je zou het als een goddelijk wonder kunnen zien, maar het is waarschijnlijker dat de politieke elite zijn heil zocht bij een nieuwe conservatieve bondgenoot om zo te kunnen overleven.”

Ivan Ilyin (1883-1954) ideoloog Christelijk fascistisch totalitarisme

Voor een beter beeld van Poetin’s ware geloof, moeten we bij zijn favoriete filosoof zijn: Ivan Ilyin. Deze schrijver werd in 1922 door de communisten verbannen wegens zijn verzet tegen de Oktoberrevolutie in 1917. In Duitsland werd hij de ideoloog van de Witten, de anticommunisten die na de revolutie waren verjaagd uit de SU. Hij schreef zijn christelijke fascistische boeken als leidraad voor de toekomstige leiders van Rusland, zegt Sander Rietveld. Poetin haalde het lichaam van deze filosoof naar Moskou en vermeldt zijn naam in toespraken en artikelen. Zijn verzameld werk werd in 2014 door het Kremlin verspreid onder alle ambtenaren en onder de leden van regeringspartij Verenigd Rusland. Deze filosoof was onder de indruk van Mussolini en Hitler, maar vond dat de Witten een nog diepere vorm van fascisme belichaamden. ‘Zij omarmden namelijk een christendom dat het bloed van Gods vijanden eiste.’ Rusland  is in zijn ogen – een levend organisme – een onschuldige maagd, die zelf geen enkel kwaad doet. Haar wordt alleen kwaad aangedaan. Zij heeft een Verlosser nodig: een mannelijke held, die bereid is het bloed van zijn vijanden te vergieten. Oorlog is nl. nodig om het spirituele welzijn van de Russische natie te verdedigen. Dit christelijke fascistisch totalitarisme is een uitnodiging aan God om terug te keren naar de wereld en Rusland te helpen een einde te maken aan de geschiedenis. De versmelting van religie en nationalisme sluit perfect aan bij de boodschap van de Russisch-orthodoxe kerk.

De historicus Timothy Snyder schrijft in zijn boek De weg naar onvrijheid: Rusland, Europa, Amerika, dat hij “verzet tegen zijn denkbeelden om schreef als ‘seksuele perversie’, waarmee hij homoseksualiteit bedoelde. Een eeuw later was dit ook de eerste reactie van het Kremlin op democratische oppositie. Mensen die in 2011 en 2012 wilden dat de stemmen werden geteld waren geen Russische burgers die wilden dat de wet werd gehandhaafd, dat hun wensen werden gerespecteerd en dat hun staat zou blijven bestaan. Ze waren onnozele volgers van mondiale seksuele decadentie wier acties een bedreiging vormden voor het onschuldige nationale organisme… Het doel van de antirookcampagne was de roep om democratie om te zetten in een mistige bedreiging voor de Russische onschuld: stemmen=Westen=homoseksualiteit. Rusland moet onschuldig zijn en alle problemen moeten de verantwoordelijkheid van anderen zijn.“ NB: Poetin scheidde kort na die campagne van zijn vrouw, waarna de pleitbezorger van de gezinswaarden geen traditioneel gezin meer had en voert hij mannelijkheid aan als argument tegen democratie.

Volgens Ilyin zal die verlosser een ‘democratisch dictator’ zijn, die zijn eigen feiten zal creëren en zo de waarheid naar zijn hand zetten. In deze zgn. ‘geleide democratie’ zijn feiten irrelevant. Niets is wat het lijkt, en het is onmogelijk om de waarheid te achterhalen. Sinds Poetin aan de macht is zijn tientallen journalisten in Rusland vermoord. Onafhankelijke media bestaan er nauwelijks meer. Nieuwsprogramma’s gaan vooral over de ‘mannelijke leider’ die op tv zijn ontblote torso toont terwijl hij staat te vissen in woeste rivieren of te paard door de bergen rijdt. Zo wordt Rusland verandert in een feitenvrije spiegelpaleis.

Als westerse landen overspoeld worden door desinformatie, zal ook daar het vertrouwen van burgers in instituties afnemen. Daarom verspreiden Russische trollenfabrieken fake news via Twitter en Facebook en bijv. ook polariserende informatie over coronavaccins verspreiden. En de geloofwaardigheid van het opsporingsonderzoek naar de ramp met MH17 te ondergraven. Daarbij worden ze geholpen door Russische-gezinde populisten in de ‘ontvangende’ landen.

Hoofdkathedraal van de Russische Strijdkrachten

Illustratief voor het ware gezicht van Poetin vond ik ook een artikel van Tom Vennink in de VK van 24 juni 2020 over de ‘kitscherige’ kathedraal gewijd aan oorlog, communisme en Poetin, president voor het leven. De Russisch Orthodoxe kerk en de militaire parade moeten het patriottisme onder de Russen aanwakkeren, zo luidt de conclusie van artikel van Tom Vennink in  Volkskrant van 24 juni 2020. “Niet God, maar de Tweede Wereldoorlog siert de muren van de ‘oorlogskathedraal’ van Rusland. Ruslands nieuwste kathedraal loop je niet zomaar even binnen. De bedoeling is dat kerkgangers eerst een uitgebrande tank inspecteren, wat ruïnes van gebombardeerde huizen bekijken en dan door een museum rondom de kathedraal lopen, waarin de gelovigen de hele oorlog tegen nazi-Duitsland beleven aan de hand van levensechte videosimulaties van de zwaarste slagen, geluidseffecten van luchtbombardementen en bezichtigingen van talloze oorlogstrofeeën, zoals MG42-machinegeweren, swastikavlaggen en een globe die Hitler cadeau kreeg van Mussolini. Na die indringende ervaring rest de kerkgangers nog een klim over Duitse tanks voordat ze de kathedraal betreden: de trappen van de kathedraal zijn namelijk vervaardigd uit omgesmolten nazi-tanks. Eenmaal over de tanks komen de kerkgangers aan bij de donkere poort van Ruslands gloednieuwe gebedshuis: de Hoofdkathedraal van de Russische Strijdkrachten.”

Status van de Oekraïense Orthodoxe kerk

Ik vroeg met af hoe het eigenlijk zat met de status van de Oekraïense Orthodoxe kerk, want zo zegt ook Hendrie van Maanen in de recente De Nieuwe Koers van maart 2022: “Het lag voor de hand dat na de val van de Sovjet-Unie het onafhankelijk geworden Oekraïne ook een Oekraïense Orthodoxe kerk zou krijgen, met een eigen patriarchaat”. Orthodoxe kerken zijn immers autocefaal: ‘met een eigen hoofd’; een autocefale kerk wordt door alle leden van de gemeenschap beschouwd als zelfstandig en is aan geen andere kerk verantwoording schuldig. “Niets was minder waar. Hoewel er een eigen orthodoxe kerk werd gesticht, erkende niemand deze gemeenschap en bleef ze onder toezicht van het patriarchaat van Moskou. Tot 6 januari 2019.” Tijdens het orthodoxe kerstfeest in de Sophiakathedraal overhandigt de patriarch van Constantinopel, Bartholomeus I, het onafhankelijkheidsdocument (Tomos) aan de Oekraïense patriarch. Een nieuwe kerk is geschapen en Rusland is woest. Hiermee staat immers de identiteit van Rusland op het spel. Er zijn nu dus twee Oekraïense-orthodoxe kerken. Eén met patriarchaat Kiev en één met patriarchaat Moskou. Dat laatste zetelt in het klooster Kievo Pechervska Lavra, dat bij ons bekend staat als het Holenklooster vanwege het grottenstelsel van 30 km lang. Hier hebben honderden monniken hun laatste rustplaats gevonden. Religie is hier tot een diep politieke kwestie verworden. In elke parochie zal straks besloten moeten worden bij welk land men wil horen: Rusland of Oekraïne.

De apocalyptiek van Gog en Magog

Onder groepen christenen zal opnieuw al gauw de vergelijking gemaakt worden met de profetie over Gog-Magog in Ezechiël 38-39 en Openbaring 20. Zelfs door een milde preterist als Benjamin Hoogterp is dat wat ons nog rest van de niet vervulde profetieën die aan de nieuwe hemel en aarde voorafgaan.

Nu zijn er inmiddels ook genoeg exegeten, die terecht aantonen dat de associatie van het Hebreeuwse woord Rosj in Ezek. 38:2 met Rusland berust op een misvatting. Rosj betekent immers eenvoudig ‘hoofd- of oppervorst’. In dit vers die van Mesech en Tubal. En nee, Mesech staat niet voor Moskou en Tubel niet voor Tobolsk! Zij zijn met zekerheid gelokaliseerd in centraal en oostelijk Anatolia. Rosj of Rosh is evenmin een eigennaam, zoals Wilhelm Genesius in de 1830s beweerde, maar Brown-Driver-Briggs bevestigden in hun Lexicon. Vergelijk Rosh Hasjana, het joodse najaarsfeest, dat begin van het jaar betekent.

Prof. Edwin Yamauchi heeft in 1982 er een bijzonder speciaal boekje aan gewijd: Foes from the Northern Frontier – Invading Hordes from the Russian Steppes, waarin hij de vraag stelt of er bijbelse verwijzingen zijn naar wat wij nu Rusland noemen. Zijn antwoord is ja, maar de verwijzing van Ezechiël naar Rosj en Mesech zijn dat zeker niet! In Jeremia 51:27 worden de koninkrijken van Ararat, Minni en Ashkenaz opgeroepen te strijden tegen Babel. Ararat kennen wij als het gebied van de Uratrians en Armenië. De Minni waren bij de Assyriërs bekend als de Mannai en woonden in het gebied ten Zuiden van her Meer Urmia in huidig Noord-West Iran. Ashkenaz wordt al in Gen. 10:3 genoemd. Zij zijn dankzij de naam in het Akkadisch – Ishkuza – geïdentificeerd als de Scythen. Volgens de goed geïnformeerde Griekse historicus Herodotus waren zij nomadische stammen van de Russische steppen, en woonden sommigen van hen in de Oekraïne, ten Noorden van de Zwarte Zee en anderen ten Oosten van de Kaspische Zee.

Deze Scythen nu zijn volgens Yamauchi toch echt de stammen, waarnaar Jeremia verwees ‘als vijanden uit het Noorden’. De Scythen-hypothese is een tijdje losgelaten, nadat begin 20e eeuw twijfel was gezaaid over de betrouwbaarheid van Herodotus. Nieuwe archeologische vondsten van vooral hun pijlpunten, hebben Herodotus weer weten te herwaarderen.Bij Gomer moet gedacht worden aan Turkije zoals Walid Shoebat in zijn boek God’s war on Terror aantoont.[5] In het land van de Cimmerians.

Al die interpretaties over de oorlog van Gog en Magog komen volledig op losse schroeven te staan, als we ons eerst verplaatsen in de tijd en context van Ezechiël zelf en aansluitend in de tijd van de Perzen in de tijd van koningin Esther, zoals James Jordan en Gary DeMar hebben gedaan en door tevens de juiste Perzische vorsten en personages te identificeren en te matchen met hun titels.

Gog-Magog in het licht van het Boek Esther

In zijn boek Why the End of the World is Not in Your Future[6] weerlegt Gary DeMar allerlei pogingen waarin de profetie over Gog-Magog in Ezechiël 38-39 zou verwijzen naar moderne naties, die Israël zullen aanvallen. Er wordt dan gezegd, dat er in de geschiedenis geen gebeurtenis is geweest die met de details van die twee hoofstukken overeenkomen. James B. Jordan echter onderbouwt, waarom hij gelooft, dat we die echter wel kunnen vinden en wel in het boek Esther, waar we lezen over een samenzwering om de Joden te plunderen, dat echter als een boemerang hen zelf zou treffen. In Esther lezen we dat het Perzische rijk zich uitstrekte van India tot Cush, 127 provincies in totaal (Esther 8:9). Ethiopië (Cush) en Perzië worden vermeld in Esther 1:1, 3 en in Ezechiël 38:5: Bij hen zijn Perzen, Cusjieten en Puteeërs, allen met schild en helm. De andere naties waren gevestigd in de geografische grenzen “van India tot Ethiopië” in de “127 provincies” waarover Ahasveras regeerde (Esther 1:1). Met andere woorden, het expliciete idee dat de Joden werden aangevallen door mensen uit alle provincies van Perzië zijn in beide passages. De door Ezechiël opgesomde naties maakten deel uit van het Perzische rijk van zijn tijd! De belangrijkste tegenstander van de Joden in Esther is Haman, “de zoon van Hammedatha de Agagiet”. In de Eerste Targum op Esther, een Aramese vertaling van de Hebreeuwse Bijbel, staat het volgende: „De mate van het oordeel kwam voor de Heer van de hele wereld en sprak aldus: Is de goddeloze Haman niet gekomen van Susa naar Jeruzalem om de bouw van het huis van uw heiligdom te verhinderen?”[7] Een Agagiet is een afstammeling van Amalek, een van de hardnekkige vijanden van de mensen van God. In Numeri 24:20 lezen we: “Amalek was de eerste van de volken, maar zijn einde zal vernietiging zijn.” De uitdrukking “eerste van de volken” brengt ons terug naar de eerste hoofdstukken van Genesis, waar we lezen over “Gomer”, “Magog”, “Tubal” en “Meshech” en hun vader Jafeth (Gen.10:2), de belangrijkste vijandelijk naties die een prominente rol spelen in Ezechiël 38 en 39. Haman en zijn tien zonen zijn de laatste Amalekieten die in de Bijbel voorkomen.  In Numeri 24:7 vertaalt de Septuaginta (LXX) “Agag” als “Gog”. Een laat manuscript van Esther 3:1 en 9:24 verwijst naar Haman als een ‘Gogite’.[8] Agag en Gog lijken erg op elkaar in hun Hebreeuwse spelling en betekenis. Agagiet betekent “Ik zal overstijgen”, terwijl Gog “berg” betekent. Een cursief Hebreeuws manuscript identificeert Haman als „een Gogite”.

Er is nog een verband tussen Haman de Agagiet in Esther en Gog in Ezechiël 38-39. Volgens Ezechiël 39:11 en 15 zal de plaats waar het leger van Gog is begraven bekend staan ​​als de vallei van Hamon-Gog, en volgens vers 16 zal de nabijgelegen stad bekend worden als Hamonah.” Het woord ‘hamon’ in Ezechiël wordt in het Hebreeuws bijna precies hetzelfde gespeld als de naam Haman. . . . In het Hebreeuws hebben beide woorden dezelfde ‘drieletterlijke wortel’ (hmn).” Haman is het “opperhoofd” van een multinationale strijdmacht, die hij uit de 127 provincies verzamelt met de aanvankelijke toestemming van koning Ahasveros om zijn doodsvijand – de Joden – uit te roeien (Ex. 17:8-16; Num. 24:7; 1 Sam. 15:8; 1 Kron. 4:42-43; Deut.25:17-19).
Vergelijk deze woorden: “Koning Ahasveros bevorderde Haman, de zoon van Hammedatha de Agagiet, en bevorderde hem en vestigde zijn gezag over alle de vorsten die bij hem waren’ (Esther 3:1; zie ook 1:3). Het hebben van „gezag over alle vorsten die bij hem waren” maakt hem tot een „hoofdprins of -vorst”. In Esther 3:12 lezen we hoe Haman wordt beschreven als de leider van de satrapen, gouverneurs en vorsten. Het belang van deze titel identificeert de “hoofdvorst” in Ezechiël 38:2–3 en 39:1 als Haman.
Ezechiël schrijft dat de troepen die zich hebben verzameld om tegen Israël te strijden, op zoek zijn naar zilver, goud, vee en goederen (Ezech. 38:12-13). De Joden die naar Jeruzalem waren teruggekeerd, brachten zilver, goud, goederen en vee met zich mee (Ezra 1:4-11; 2:69; 5:14; 6:5; 7:15-16, 18, 22; Neh. 7:71-72), dezelfde items die door Ezechiël worden genoemd. Haman belooft ‘tienduizend talenten zilver te betalen in de handen van hen die de zaken van de koning behartigen, om in de schatkist van de koning te leggen’ (Esther 3:9; zie ook 3:11; 4:7; 7:4 ). Waar was Haman van plan het zilver te halen om de koning te betalen? Van de Joden die eerder met deze waardevolle goederen naar Israël waren teruggekeerd. “En de koning zei tegen Haman: ‘Het zilver is van jou, en ook van het volk, om ermee te doen wat je wilt’ (3:11). Het doel van Haman was “hun bezittingen als buit in beslag te nemen” (Esther 3:13). Hij geloofde dat de Joden een gemakkelijke prooi zouden zijn, aangezien ze geen staand leger hadden en ze bezig waren hun verdedigingswerken te herstellen.

Wordt de “Gouden Regel van Interpretatie” wel gevolgd door hedendaagse profetieschrijvers zoals Grant R. Jeffrey, als het gaat om “niet-ommuurde dorpen”? (Ezech. 38:11). Hij zegt: “Het is interessant om op te merken dat tijdens het leven van Ezechiël en tot het jaar 1900 vrijwel alle dorpen en steden in het Midden-Oosten verdedigingsmuren hadden. Ezechiël had nog nooit een dorp of stad gezien zonder verdedigingsmuren. Maar in onze tijd is Israël een ‘land van niet-ommuurde dorpen’ om de eenvoudige reden dat moderne oorlogstechnieken (bommen en raketten) stadsmuren irrelevant maken voor verdediging. Dit is nog een aanwijzing dat zijn profetie betrekking heeft op onze moderne generatie. . . . Ezechiëls verwijzing naar ‘veilig wonen’ en ‘zonder muren . . . noch tralies noch poorten’ verwijst precies naar de huidige militaire situatie van Israël, waar ze veilig woont vanwege: haar sterke gewapende verdediging en waar haar steden en dorpen geen muren of verdedigingsbalken hebben. De profeet had nog nooit een stad zonder muren gezien, dus hij was verbaasd toen hij in een visioen Israël in de toekomst zonder muren zag wonen. Ezechiël leefde in een tijd waarin elke stad ter wereld enorme muren gebruikte voor militaire verdediging.”[9]

Echter: Israël leeft tegenwoordig niet “in rust” en is niet “veilig” (Ezech. 38:11) en Israël is een natie van muren. Sinds 2006 heeft  de Israëlische regering meer dan 435 mijl aan muren gebouwd in Israël. In Esther leren we dat er Joden waren die in relatieve vrede leefden in “niet-ommuurde steden” (9:19, NBG) toen Haman tegen hen samenspande. Israëls tegenstanders in Ezechiël zouden “optrekken tegen het land van de niet-ommuurde dorpen” (Ezech.38:11). Het Hebreeuwse woord perazah wordt gebruikt in Esther 9:19 en Ezechiël 38:11. Jeffrey vergist dus zich in zijn bewering dat “Ezechiël nog nooit een dorp of stad had gezien zonder verdedigingsmuren.” Buiten de grote steden leken ze heel gewoon te zijn. Nebukadnezar zou de koninkrijken van Kedar en Hazor hebben verslagen (Jer. 49:28-32): “Ze hebben geen poorten of grendels” (vers 31). Merk op hoe de taal bijna identiek is aan wat we lezen in Ezechiël 38:8-13, wat aantoont dat Ezechiël, zoals Jeremia beschrijft de toestanden zoals die in hun tijd bestonden: “Rennen, vluchten! Woon in de diepten, o inwoners van Hazor’, verklaart de Heer; “Voor Nebukadnezar, de koning van Babylon, heeft een plan tegen u gesmeed en een plan uitgedacht [Esther 8:3; 9:25] tegen u. Sta op, trek op tegen een volk dat gerust is, dat veilig leeft’, zegt de Heer. “Het heeft geen poorten of tralies; ze wonen alleen. En hun kamelen zullen tot plundering worden, en de veelheid van hun vee tot buit. ..”
Hoe verzoenen we de Joden die de buit in Ezechiël (39:10) grijpen en “hun handen niet op de buit leggen” in Esther (Esther 9:12, 15-16)? Het feit dat in beide passages over plundering wordt gesproken, is veelbetekenend om een parallel tussen de twee verslagen te zien. Ezechiël beschrijft één aspect van wat er met de plundering werd gedaan. Het werd gebruikt voor een nationale zaak, waarschijnlijk om te helpen bij de wederopbouw van de tempel na de ballingschap en de stadsmuur. Esthers verslag kan erop wijzen dat de buit niet door individuen mocht worden genomen en gebruikt: „zij hebben de buit niet in handen gehad.”

Ik las onlangs de column van het Reformatorisch Dagblad van 27 december 2021, waar melding werd gemaakt van ‘het goede voornemen’ van Iran om in 2022 nu toch echt Israël van de kaart te vegen. “Op Telegram en Twitter dreigt de Rode Garde het Israëlische nucleaire complex in Dimona op te blazen… Een begeleidend filmpje laat een serie explosies in de woestijn zien tijdens de “17e Oefening van de Grote Profeet”, waarbij Iraans strijdkrachten met drones en ballistische raketten een aanval op Dimona simuleren.” Toen dacht ik: “Nu de gevreesde dreiging van Poetin om Oekraïne binnen te vallen, toch waarheid is geworden, moeten we nu ook daadwerkelijk vrezen voor deze dreiging vanuit Iran?” Stelt de oorlog met andere woorden nog niets voor vergeleken met wat we nog vanuit Iran, Syrië en Libanon moeten verwachten, landen die overigens ook Rusland bevriend zijn?

Is het dan toch God zelf die deze dramatische ontwikkelingen zelf in gang zet, zoals Hij in Ezek. 38: 4 zegt: “Ik zal u omkeren, Ik zal haken in uw kaken slaan en Ik zal u doen uittrekken: u, met heel uw leger, paarden, ruiters, allen uitmuntend gekleed, een grote strijdmacht met grote en kleine schilden, die allen het zwaard hanteren.” Maar dan staat er: “Bij hen zijn Perzen, Cusjieten en Puteeërs, allen met schild en helm.” Geen Russen dus en zelfs geen Turken, maar wel Iraniërs, Nubiërs en Libiërs. Maar wie zijn dan degenen die rustig en onbezorgd wonen, die allen zonder muur en grendel wonen en geen poorten hebben?  Dat rijmt dan weer niet is met onze tijd of situatie.

Maar staat Hij uiteindelijk niet aan de basis van alle onheil en oordeel, zoals Itzhak Shapira in zijn boek Besorah according to Covid-19 stelt met zijn citaat van Jesaja 45:7, dat begrepen moet worden dat God zelf uiteindelijk de bron is van onheil: Ik formeer het licht en schep de duisternis, Ik maak de vrede en schep het onheil; Ik, de HEERE, doe al deze dingen.

Of moeten we niet aan een Gog-Magog oorlog denken, maar eerder aan de beschrijving van de vijfde Bazuin, als een engel wordt bevrijd uit de put van de afgrond: Abaddon (in het Hebreeuws) of Apollyon (in het Grieks): de verwoester die geopenbaard wordt als de koning of aanvoerder van de nieuwe wereldorde en militaire kracht? Zo vertelde een vriendin mij, dat Poetins naam PTN in Ancient Hebrew Lexicon Definitions slang betekent: van de afgrond!

Gevaar van apocalyptische politiek

Zoals in mijn vorige blog reeds aangekondigd, ben ik met de uitwerking bezig van gegroeide overtuigingen n.a.v. cursussen over het Boek Openbaring met in mijn achterhoofd de waarschuwing van wijlen opperrabbijn Jonathan Sacks voor de politiek gevolgen waartoe het dualisme in apocalyptiek kan leiden, zoals we eerder gezien hebben bij Ronald Reagan en George Bush, scherp in beeld gebracht door Michael Baigent in het boek De race naar Armageddon: een controversiële kijk op het einde der tijden? Waarin hij de invloed aantoont van boeken van Hal Lindsey op de Koude Oorlog, zoals The 1980s: Countdown to Armageddon, dat een blauwdruk werd voor Reaganism en ‘rechtse politiek van patriotisme en conservatief christendom.’ Reagans branding van de Sovjet-Unie als het ‘Evil Empire’ te midden van de dreiging van een nucleaire oorlog, leek voor velen rechtstreeks uit Openbaring te vloeien en op te roepen tot een eindeloze Amerikaanse wapenopbouw.

In zijn boek “Niet in Gods Naam[10] waarschuwt Sacks voor het gevaar van apocalyptische politiek als meest desastreuze vorm van wat hij pathologisch dualisme noemt. Dit leidt nl. tot een geradicaliseerd groepsonderscheid tussen een Wij en een Zij omdat het Wij gezien werd als door en-door goed en het Zij als door-en-door kwaad. De oorzaak hiervan benoemt Sacks als “cognitieve dissonantie”. Eenvoudig gezegd: het ondraaglijke onvermogen om de wereld zoals die zich voordoet te laten rijmen met de wereld zoals die zou moeten zijn. Deze gedachte is in de grond onverenigbaar met het geloof in één God. Voor Joden was dat destijds de spanning tussen de verwereldlijking van de tempeldienst en de priesters enerzijds en de hoge eis van zuiverheid die men in de Torah las anderzijds. Voor christenen in de eerste eeuwen lag de spanning tussen het geloof in de komst van de Messias en de werkelijkheid van een wereld die allesbehalve een vrederijk was. Het lijden in de wereld schreef men toe aan een kwade macht, niet aan een algoede God.

Officieel is dit dualisme verworpen als ketterij. Maar wanneer christenen bijv. spreken over ‘de (wraakzuchtige) God van het OT’ tegenover ‘de (liefdevolle) God van het NT’ duikt toch datzelfde dualisme weer op. Theologisch is er dualisme als er twee tegengestelde, bovennatuurlijke krachten aan het werk worden gezien (‘God en de Duivel’). Maar ook buiten de religies is er dualisme, bv. wanneer geest en lichaam, of het spirituele en het lichamelijke scherp onderscheiden worden. En moreel is er dualisme wanneer goed en kwaad gezien worden als tegengestelde instincten waartussen we moeten kiezen. Dit alles kan ook uitmonden in wat Sacks noemt ‘pathologisch dualisme’, waarbij zo’n tweedeling wordt gebruikt om mensen letterlijk in twee groepen te verdelen. Onder deze stelling legt Sacks een psychologisch vloertje met dank aan de psychoanalyse (p67v). Pathologisch dualisme ontkent “de complexiteit van de wereld, de ambivalentie van de menselijke natuur, de grillen van de geschiedenis en de ultieme onkenbaarheid van God” (p69). Het demoniseert je vijanden, maakt jou tot een slachtoffer en geeft je zo een excuus voor altruïstisch kwaad. Uit de Duitse geschiedenis van voor de oorlog blijkt, dat daar opvallend weinig intellectueel verweer tegenop woog.

Waarin verschilt apocalyptiek fundamenteel van klassieke profetie?

Belangrijk is te beseffen dat apocalyptiek fundamenteel verschilt van de klassieke profetie. Profeten dachten in termen van de normale geschiedenis. Hoewel er misschien tegenslagen en verliezen zijn, zal het volk van God, door te leven volgens de wet en liefde van God, uiteindelijk merken dat gerechtigheid beloond wordt en dat het kwaad zijn eigen nederlaag met zich meebrengt. De profeet is de stem van hoop. De Apocalyps daarentegen is de stem van de wanhoop. De normale geschiedenis is er niet in geslaagd de langverwachte verlossing te bewerkstelligen. Het kwaad is in geen enkel opzicht een instinct binnen in ons, dat we kunnen overwinnen, maar het is een onafhankelijke macht, het werk van satan… De heerschappij van God zal worden hersteld, het kwaad zal worden uitgeroeid en de geschiedenis met al zijn wisselvalligheden en teleurstellingen zal tot een eind komen. Zij gebruikt een fundamentalistische lezing van de Bijbel, beziet de werkelijkheid strikt dualistisch en is bereid de Apocalyps desnoods eigenhandig te ontketenen.
Er zijn ook seculiere vormen van apocalyptisch denken, zoals politiek messianisme; totalitaire democratie, i.t.t. bijv. exodus-politiek.

Apocalyptische politiek is de zoektocht naar revolutie zonder transformatie, naar verandering zonder het trage proces van onderwijs. De politiek gebruikt overwicht i.p.v. overtuiging, dolken i.p.v. debat. Ze versimpelt de waarheid tot de keuze: akkoord gaan of sterven. Een zoektocht naar onmiddellijke verlossing. Apocalyptische politiek faalt altijd, omdat het niet mogelijk is om eeuwigheid te creëren te midden van de tijd, of eenheid zonder dissidentie.

Unveiling Empire: Reading Revelation Then and Now

Van alle boeken die ik inmiddels over Openbaring heb gelezen, werd ik onlangs aangenaam verrast door Unveiling Empire: Reading Revelation Then and Now van het schrijversduo Wes Howard-Brook uit de Seattle in de VS en Anthony Gwyther uit Brisbane in Australië.  Onafhankelijk van elkaar heft ieder van hen apart het USS New Jersey slagschip bezocht, toen het respectievelijk in 1988 in de haven van Brisbane en in 1989 in die van Seattle lag. Beiden hebben een commitment “tot de bijbelse oproep om te getuigen tegen de krachten van de dood die ons wenken en verleiden en vóór de levengevende weg van Jezus, die de dood overwint door geweld te aanvaarden in plaats van het toe te brengen.” Hun lezing van Openbaring vloeit voort uit en verdiept deze toewijding aan geweldloos openbaar getuigenis als onderdeel van de taak van getrouw discipelschap.” Want zo ontdekten zij, is het steeds meer de vraag of de boodschappen aan de zeven gemeenten in Klein-Azië wel gemotiveerd werden door vervolging onder keizers Nero en Domitianus, in plaats van de verleidingen om meegezogen te worden in de propaganda en mythen van de ‘the cities of the empire’.

Wat ik zo sterk vind aan hun boek, is dat zij in eerste instantie recht willen doen aan de context waarin Openbaring is geschreven en de profetische boodschap voor toen en daar destilleren. Daarmee zeggen ze tegelijk, dat Openbaring dus niet direct met het oog op onze tijd is geschreven. Zij nemen duidelijk stelling tegen het futurisme (dispensationalisme), maar zij gaan wel na waarom het premillennialisme zo aantrekkelijk is. Tegelijk komen ze wel met een eigen actuele toepassing en vertaling van in feite dezelfde boodschap door de lens van Openbaring en de steden van Klein-Azië destijds naar de realiteit van de steden van nu, bij onze grootmachten, door analyses en onderzoek van bijv. Regeringen in dienst van Global Capital en de exploitatie van de armen door de rijken. De competitie tussen steden en naties voor de klandizie van het Wereldkapitaal. De transformatie van boeren op het platteland naar bedelaars in de stad. De kracht van marketing en media om een valse realiteit of illusie te creëren. Over Hoereren, moorden en afgoderij vandaag. Maar ook over Oikonomia: het herstel van ‘divine economics’.

Daarbij erkennen zij en doen zij ook recht aan het gegeven dat deze Apocalyps van Johannes in een veel langere geschiedenis staat van het apocalyptisch literaire genre, dat teruggaat op Daniël en de boeken van Henoch en die weer op de visionaire beelden in de ballingschapsprofeten van Israël Jeremia, Ezechiël en Twee Jesaja. Daarbij maken zij een belangrijk onderscheid tussen Daniël met zijn oproep voor geweldloos verzet en de Heilige Oorlog en ideologie van de Makkabeeën.

Zoals de titel van hun boek aangeeft, is de context die van het leven in een empire. In de tijd van Johannes het Romeinse Rijk dus. In de profetische boodschappen aan de zeven gemeenten in Klein-Azië ging het erom, dat zij zich teweer zouden stellen tegen de mythen (propaganda) van het imperium die erop gericht waren hen te ver- of misleiden en als de verleiding faalde, volgde de dreiging van geweld. Dat is de ijzeren wet van imperium. Daartegenover stond de wet van de getrouwe volgelingen van het Lam, die bereid waren stand te houden tegen imperium, zelfs als dat hun leven kostte. Openbaring nu zegt, dat alleen zij het einde van het imperium zouden zien. Babylon is gevallen en de parallelle realiteit van het Nieuwe Jeruzalem heeft tegelijk ook een aanvang genomen, ondanks de vraag van de zielen onder het altaar Hoe lang nog?

Een belangrijk boodschap van de auteurs is dat de Wraak aan God toekomt en na de tevergeefse poging (door het openen van de eerste boekrol) om middels plagen de mensheid op te roepen tot bekering  er een tweede succesvolle poging volgde (toen Johannes de tweede reeds geopende boekrol moest opeten) na het optreden van de Twee Getuigen. Na het zweren aan God dat chronos (aardse tijd) de kairos (hemelse tijd) niet langer kan tegenhouden, verkondigt de Sterke Engel – op de dag dat de zevende engel de bazuin blaast – dat het geheimenis van God vervuld is. Dat wat Daniel moest verzegelen en niet kon zien, nu dankzij het Lam op Gods Troon wel openbaar is geworden: niet door engelen die plagen veroorzaken, maar profetische getuigen die gedood worden door het imperium, niettemin door God worden opgewekt tot een nieuw leven. ‘This is the conquest that the Lamb made of empire, which subsequent Christians are called to continue in the ongoing-yet-already-won battle between God and empire.’ De Tweede Boekrol die Johannes moest nemen en opeten was zoet als honing in zijn mond, omdat het goede nieuws bevatte dat God nu heerst ondanks de pretenties van het rijk, maar het werd na het eten bitter in zijn buik, omdat de aardse macht van het kwaad voor velen lijden en dood zal blijven veroorzaken. “The conclusion of the second woe does not announce a future coming of God’s reign, but is fulfillment now. The victory of the Lamb has already inaugurated the Endtimes. It is this event that leads to the final trumpet blast, the completion of the messages of the scrolls. All that remains is for people to respond by choosing to live in accordance with the ways of the True Sovereign rather than with the ways of the empire.”

Dit boek wil ons laten zien hoe de laatste tien hoofdstukken van Jesaja bijvoorbeeld een aanklacht tegen een imperium als dat van Rusland wil zijn, en vooral hoe het boek Openbaring ons niet de toekomst voorspelt, maar wel hoe een imperium als dat van het Romeinse Rijk helaas ook vandaag nog werkt en wat christenen zouden moeten doen om ‘uit het rijk te komen’. Het laat zien hoe het Romeinse rijk – met al zijn aanspraken, symbolen en grootsheid – slechts een trieste (en gewelddadige) parodie was op Gods eeuwige koninkrijk.
Zo heeft dit boek nog veel meer praktische en zinvolle inzichten, die nu buiten de scope van deze blog liggen, maar die ik in later in ander verband verder hoop uit te diepen.


[1] Vergelijk de titel De man zonder gezicht: een biografie van Masha Gessen uit 2012 over de onwaarschijnlijke opkomst van Vladimir Poetin. Lees voor een samenvatting vooral Poetin, een artikel over zijn biografie uit 2014 door de Brit Chris Hutchins & de Rus Alexander Korobko, en De Nieuwe Tsaar van Steven Lee Myers, correspondent in Moskou voor The New York Times (2015).

[2] Eigenaar van investeringsmaatschappij Marshall Capital in een van de duurste wijken van Moskou, Zijn imperium kent een lange lijst aan belastingparadijzen. Zijn ultieme doel is van Rusland opnieuw een christelijk keizerrijk te maken onder de ideale alleenheerser: Vladimir Poetin, de nieuw tsaar. Malofeev heeft ook een eigen media-imperium: Tsargrad TV, een bolwerk van extreemrechts en ultraconservatief gedachtegoed. De voormalige hoofdredacteur van Tsargrad, Aleksandr Doegin, verspreidt fascistische ideeën en flirt openlijk met nazi-Duitsland. Hij streeft naar een Euraziatisch Rijk, van ‘Dublin tot Vladivostok’ onder de leiding van Rusland. Hij beweert ook een pro-Russische vijfde colonne in Europa te hebben. De Europese intellectuelen die hun eigen identiteit willen versterken. Daartoe behoort in zijn eigen ogen zonder twijfel ook T. Baudet.” Zie verder blz. 274. In mei 2014 vond in Wenen in het op kosten van Malofeev gehuurde luxe en barokke stadspaleis van de prins van Liechtenstein een bijeenkomst plaats onder de titel ‘Heilige Alliantie’, dat verwijst naar een verdrag dat 200 jaar geleden werd getekend in Wenen tussen Rusland, Pruisen en Oostenrijk, om de monarchieën te beschermen en [Midden]-Europa te verdedigen tegen het liberalisme en de goddeloze waarden van de Franse Revolutie. Malofeev meent dat er opnieuw zo’n alliantie moet worden gesloten.

[3] Schoonzoon van Bert Dorenbos was afgevaardigde namens Schreeuw om Leven.

[4] First Person: An Astonishingly Frank Self-Portrait by Russia’s. The Guardian: “Begin bij de man zelf. Dit is een verslag van zes interviews die Poetin gaf aan een drietal zorgvuldig uitgekozen Russische journalisten. De uitstekende indruk die naar voren komt, is van leegte – een moreel vacuüm in de kern van Poetins wezen. Je begrijpt dat dit niet bijkomstig is, maar volkomen een integraal onderdeel van zijn persoonlijkheid, alleen als je je realiseert dat dit boek in opdracht is gegeven en is uitgebracht om Poetin bekend te maken toen hij voor het eerst kandidaat was voor het presidentschap. Met andere woorden, hij wilde zich zo presenteren. De leegte in zijn kern is zo diep dat het zichzelf niet eens kan zien.”

[5] En in navolging van hem ook Joel Rosenberg in zijn boek Epicenter en George Annodorai in zijn boek Battle for Gods throne.

[6] Gary DeMar, Why the End of the World is Not in Your Future: Identifying the Gog-Magog Alliance in Ezekiel

38–39 (Powder Springs, GA: American Vision, 2008).

[7] Lewis Bayles Paton, A. Kritisch en exegetisch commentaar op het boek Esther [New York: Charles Scribner’s Sons, (1908) 1916],

[8] Sverre Bøe, Gog en Magog: Ezechiël 38–39 als voortekst voor Openbaring 19, 17–21 en 20, 7–10 (Wissunt

Zum Neun Testament Ser. II, 135) (Tübingen, Duitsland: Mohr Siebeck, 2001), 384. Anton Scholz (1892) beweert dat “Het boek Esther een profetische herhaling en verdere ontwikkeling is van Ezechiëls profetie over Gog.” Geciteerd in Paton, A Critical and Exegetical Commentary on the Book of Esther, 56. Het punt in al deze Gog-Agagite-verwijzingen zijn om aan te tonen dat er een aantal geleerden zijn die een literaire parallel zagen tussen Ezechiël 38-39 en Ester.

[9] The Next World War: What Prophecy Reveals About Extreme Islam and the West (Colorado Springs, CO: WaterBrook Press, 2006), 143, 147–148.

[10] Een goede samenvatting hiervan is te lezen bij: https://www.kerkenisraelnoord.nl/wp-content/uploads/2018/06/sacks_niet-in-gods-naam_samenvatting.pdf

2 reacties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.